Nikolaj las de brief meerdere keren terwijl de tranen op het papier vielen. Hij merkte niet dat zijn handen beefden.
— Ze woont in het naastgelegen dorp — zei de vrouw. — Als u wilt, kan ik u erheen brengen.
En daar stond hij, bij de deur van een klein dorpshuis. In de tuin speelde een jongen van ongeveer tien jaar. Er verscheen een vrouw naast hem — lang, donkerharig. Hun blikken ontmoetten elkaar.
Lena.
Ze verstijfde. Hij ook.
— Papa?
Hij kon niets zeggen. Alleen knikken. En in het volgende moment hield hij haar stevig vast — zoals toen, jaren geleden.
— Vergeef me… — fluisterde ze. — Ik zal het goedmaken. Ik beloof het.
Er gingen nog een paar jaar voorbij. In huis klonk weer gelach. De jongen, Artiom, noemde Nikolaj “opa”, en Olga plantte na twintig jaar weer bloemen bij de veranda.
De pijn van het verleden herinnerde zich soms. Maar nu stond het fotoalbum open op de plank. Op de laatste pagina een foto van het hele gezin: Lena, Artiom, Nikolaj en Olga.
En de tekst erbij:
“Familie is wanneer je elkaar terugvindt. Zelfs na tweeëntwintig jaar.”
De herfst van 2013 was bijzonder warm. De bladeren vielen langzaam, in de lucht hing de geur van appels, droge kruiden en iets nieuws — hoop.
Olga zat op de veranda aardappelen te schillen, een oude gebreide deken op haar schoot. Uit het huis klonk de stem van haar kleinzoon:
— Opa, werkte je echt op een tractor?
— Echt waar! — lachte Nikolaj. — En ik was niet zomaar chauffeur — ik was de beste van de streek!
Met levendige ogen hield hij van opa’s verhalen. Vooral die tijden waarin er nog geen smartphones waren en het leven leek alsof het uit een film kwam.
Lena kwam op de veranda.
— Tijd om te eten! — riep ze. — Artiem, roep opa erbij.
Nikolaj kwam dichterbij en keek aandachtig naar zijn dochter.
